Zbadaj się i zdemaskuj chorobę

Analiza moczu, to proste i bezbolesne badanie diagnostyczne. Jednak jego wyniki dostarczają lekarzowi ogromnej wiedzy o stanie zdrowia naszego organizmu.
Mocz to produkt przemiany materii. Jego skład zależy od bardzo wielu czynników, począwszy od diety, ilość przyjmowanych płynów, a na wysiłku fizycznym skończywszy. Zdrowa osoba wydala około 1,5 litra moczu na dobę. Ale przy wysokiej temperaturze otoczenia, ta ilość może zmaleć. Natomiast przy niektórych chorobach, znacząco wzrosnąć.

Tajemnice moczu

W przeciwieństwie do badań krwi, pobranie próbki moczu jest dla Pacjenta bezbolesne. Natomiast analiza jest procesem tanim i prostym. Te argumenty powinny wystarczyć, by badanie moczu wykonywać przynajmniej raz w roku, profilaktycznie. Wyniki dostarczą nam bowiem informacji o patologiach związanych z chorobami nerek, dróg moczowych, mogą też być sygnałem różnych innych schorzeń, np. wątroby, infekcji, zatruć, żółtaczki, cukrzycy.

Kryteria oceny moczu

Kolor – zależy m.in. od ilości wypitych płynów, diety, leków. Przyjmowanie witamin z grupy B zmienia barwę na jasnożółtą.
Czerwonobrunatny, może być związany z jedzeniem buraczków, albo obecnością krwi.

Przejrzystość – jeśli mocz jest mętny, może to oznaczać, że znajduje się w nim krew, sperma lub śluz. Do zmętnienia dochodzi także przy stanach zapalnych dróg moczowych i niektórych rodzajach kamicy.

Zapach – w niektórych chorobach zmienia się zapach moczu, np. w cukrzycy bywa słodki lub owocowy, natomiast w przypadku zakażenia bakterią E. coli może być cuchnący.

Ciężar – zależy m.in. od ilości wypitych przed badaniem płynów. Jego wartość wzrasta przy biegunce i wymiotach oraz wtedy, gdy w moczu znajduje się cukier lub białko.

Odczyn pH – obniżony może świadczyć o diecie bogatej w mięso, głodówce lub odwodnieniu. Podwyższony jest sygnałem zakażenia dróg moczowych lub upośledzenia pracy nerek.

Białko – nie powinno go być w moczu. Jeśli się pojawia, może to być spowodowane forsownym wysiłkiem, ciążą, chorobą nerek.

Glukoza – jej obecność jest oznaką cukrzycy.

Ciała ketonowe – duże ich ilości mogą być oznaką niebezpiecznego stanu zwanego kwasicą ketonową. Dieta bogata w tłuszcze i alkohol, głodzenie się lub uporczywe wymioty także powodują powstanie ciał ketonowych w moczu.

Bilirubina – usuwana jest z kałem. Jej obecność w moczu sugeruje wirusowe zapalenie wątroby lub jej marskość.

Kryształy – u zdrowych osób występuje ich niewiele w moczu. Podwyższony poziom może świadczyć o nieprawidłowym metabolizmie organizmu i doprowadzić do tworzenia się kamieni.

Wałeczki – w prawidłowym moczu może występować niewielka liczba wałeczków szklistych, pojawiają się zwłaszcza po wysiłku fizycznym. W podwyższonej ilości występują w przypadku chorób nerek.

Leukocyty – wynik powyżej 10, wskazuje na stan zapalny w organizmie lub zmiany nowotworowe.

Erytrocyty – pojedyncze, nie są powodem do zmartwień. Gdy ich poziom jest wysoki może to być sygnał kamicy nerkowej, kłębuszkowego zapalenia nerek lub nowotworu.

Białko Bence-Jonsa – wytwarzane jest w nadmiernej ilości w szpiczaku mnogim.

O tym trzeba pamiętać!

Aby obraz badania był wiarygodny nie należy wykonywać analizy moczu w trakcie miesiączki, ani tuż po niej. Przyjmowanie dużej dawki witaminy C i antybiotyków, może doprowadzić do podwyższenia poziomu cukru, ciał ketonowych, białka oraz doprowadzić do tworzenia się kryształów. W dniu poprzedzającym badanie trzeba unikać produktów zawierających dużo białka i barwników, np. czerwonych buraków. Przez 12 godzin przed pobraniem moczu należy powstrzymać się od jedzenia i picia. Do badania zbiera się mocz poranny. Przed oddaniem go do pojemnika trzeba umyć ręce i krocze. Do pojemnika oddaje się mocz z tzw. „środkowego strumienia”, to oznacza, że pierwszą porcję oddajemy do sedesu, środkową do kubeczka – powinno to być około 30 ml, pozostały mocz ponownie oddajemy do sedesu. Należy uważać, żeby nie zanieczyścić wewnętrznej części i zawartości kubeczka np. przez przypadkowe dotknięcie. Pojemnik należy starannie zakręcić, czytelnie podpisać imieniem, nazwiskiem i numerem PESEL. Mocz powinien być dostarczony do laboratorium w ciągu dwóch godzin od pobrania, a jeśli to niemożliwe przechowywany w lodówce. Należy unikać pobierania moczu do buteleczek i słoików, używanych wcześniej do innego celu, ponieważ zwiększa to ryzyko przypadkowych zanieczyszczeń, a co za tym idzie niewiarygodnego wyniku. Pojemnik do pobrania moczu można kupić w aptece.

Anna Twardowska
Zespół ds. Komunikacji w Centrum Onkologii w Bydgoszczy

Dodaj komentarz