STOP mikotoksynom!

Nie od dziś wiadomo, że bezpieczeństwo żywności jest niezwykle istotne dla zdrowia konsumentów. Do zagrożenia jakości produktów spożywczych mogą przyczynić się toksyny grzybów, powstałe w wyniku metabolizmu wtórnego „pleśni”, tzw. mikotoksyny.

Czym są mikotoksyny?

Mikotoksyny są źródłem zanieczyszczenia produktów pochodzenia roślinnego. Co do warunków bytowania nie są zbyt wymagające. Powstają w różnych warunkach klimatycznych, w szerokiej gamie produktów rolnych. Wykazują odporność na działanie wysokiej temperatury. Rośliny mogą ulec zakażeniu mikotoksynami w różnych fazach rozwoju, w trakcie zbioru, przechowywania lub transportu. Wpływ mikotoksyn na organizm człowieka zależy od rodzaju toksyny oraz ilości w jakieś została spożyta. Tymczasem wykazano, że długotrwałe narażenie na obecność niektórych toksyn może wpłynąć na powstanie chorób przewlekłych, np. nowotworów nerek, wątroby oraz uszkodzenia centralnego układu nerwowego.

Nie 1 lecz 6 odmian

Ze względu na odmienny sposób oddziaływania na organizm, mikotoksyny podzielono na 6 grup. Najważniejsze dwie, to aflatoksyny i ochratoksyny. Aflatoksyny – powstają w obszarach o dużej wilgotności i wysokich temperaturach w klimacie tropikalnym. Niestety, są rakotwórcze. Powodują też uszkodzenia wątroby, nerek i centralnego układu nerwowego. Mogą się pojawić w mleku i przetworach mlecznych, pochodzących od zwierząt karmionych zanieczyszczoną paszą. Wykryto je w kukurydzy, orzechach zmiennych, nasionach bawełny i pistacjach. Mogą być powodem nowotworów: okrężnicy, żołądka, nerek, gruczołu łzowego, języka i tchawicy. Z kolei ochratoksyny – występują zarówno w klimacie umiarkowanym, chłodnym, jak i cieplejszym czy tropikalnym. Pojawiły się we wszystkich zbożach na świecie. Ochratoksyny odkładają się w nerkach, wątrobie, mięśniach i tkance tłuszczowej. Ich powstanie może być spowodowane nieodpowiednim przechowywaniem zboża. Ponadto specjaliści wyróżnili jeszcze takie odmiany, jak deoksyniwalenol, patulina, fumonizyny, zearalenon.

Zatrucia wywołane spożywaniem zapleśniałej żywności zaobserwowano już w Starożytności. To właśnie toksyny mogły być przyczyną wyginięcia Etrusków i pomoru w Atenach w V w. p.n.e. Niewykluczone, że tajemnicza śmierć archeologów pracujących przy otwarciu grobów w piramidach egipskich była spowodowana wdychaniem mitotoksyn. Wysoce prawdopodobne, że ta sama sytuacja miała miejsce przy pracach archeologicznych przy grobie Kazimierza Jagiellończyka.

Zapobieganie

Najważniejszym procesem jest w tym miejscu oczyszczanie organizmu za pomocą suplementów naturalnych. Najczęściej zaleca się przyjmowanie dużych dawek witaminy C, która neutralizuje toksyny. Dlatego tak ważne jest, by pamiętać o bilansie witaminowym naszego organizmu! Warto wiedzieć, że mikotoksyny wykazują szkodliwą działalność wyłącznie w określonych ilościach. Kontrole jakości żywności w znacznym stopniu ograniczają możliwość zatrucia tymi toksynami. Od 2004 roku wprowadzono system monitorowania żywności w kierunku badania obecności mikotoksyn. Innymi sposobami walki z tym problemem jest stosowanie chemicznej ochrony roślin oraz hodowanie odmian odpornych na patogeny. Wszystko wskazuje na to, że mitotoksyny znalazły się pod odpowiednią kontrolą. Oby pozostały tam już na stałe.

Kamila Szmajda
Zespół ds. Komunikacji w Centrum Onkologii w Bydgoszczy

Dodaj komentarz